Belgisch ‘parlementair moment’ over de NAVO top

verslag van Claudine Polet (Comité Surveillance Otan)

Gemeenschappelijke vergadering van de commissies buitenlandse zaken en defensie van Kamer en Senaat.
Woensdag 17 november 2010

De regering van lopende zaken wordt vertegenwoordigd door de premier Yves Leterme, Minister van Buitenlanse Zaken Steven Van Ackere en Minister van Defensie Pieter De Crem.

Er komt een officieel verslag van deze vergadering op vraag van enkele parlementsleden, ondanks het feit dat de voorzitter van mening was dat er geen behoefte was aan een rapporteur.Uiteindelijk op slechts twee dagen van de NAVO-top in Lissabon vergewaardigt de regering zich om voor de commissie de vragen van de parlementsleden te beantwoorden. Zelfs commissievoorzitter De Donnea bekritiseerde dit gebrek aan democratische houding en onderstreepte dat het vrij absurd was om het voorbereidend document over het nieuw strategisch concept van secretaris-generaal Rasmussen als ‘geheim’ te catalogeren.

De minister stelden de inhoud van het document voor alsof alles reeds was beslist en goed gekeurd. Ze hebben geen antwoord gegeven op de vragen van de parlementairen.

Voor de ministers:
– bevat het document een oproep voor een wereldwijde conventionele en nucleaire ontwapening en houdt ook een oproep in aan Rusland om hiertoe bij te dragen. Tijdens de top in Lissabon is er een vergadering Nato-Rusland
– het rakettenschild zal worden uitgebreid en zal het geheel van het territorium van de lidstaten beslaan. Dit schild is onlosmakelijk verbonden aan de nucleaire afschrikking. Het zal slechts 147 miljoen euro kosten, gespreid over 7 jaar. België zal hier minder dan 1 miljoen euro toe bijdragen. Er is nog geen beslissing genomen over de commandostructuur voor het rakettenschild
– de commandostructuren van de NAVO moeten worden vereenvoudigd, er moeten minder hoofdkwartieren komen en bepaalde infrastructuur gesloten
– Afghanistan: er komt tijdens de Lissabon een dag over Afghanistan waaraan alle landen deel zullen nemen die participeren in ISAF, de Wereldbank en Afghaanse leiders. Er komt een verklaring over het transitieproces, de machtsoverdracht aan de Afghaanse autoriteiten in 2014. Daarna komt er een partnership op lange termijn tussen de NAVO en Afghanistan. België doet geen supplementaire militaire inspanningen, de troepen blijven ter plaatse tot eind 2011. Vervolgens zullen ze overgaan tot de opleiding van het Afghaanse leger en politie
– Een akkoord Rusland-NAVO is van groot belang. Rusland zal deelnemen aan het rakettenschild, op te merken valt dat dit een grondige wijziging is in de houding van Moskou. Maar we zullen met grote waakzaamheid deze specifieke evolutie opvolgen en vooral het principe van de wederkerigheid.
– De essentie van het vorige strategisch concept blijft overeind: beslissingen bij consensus, de mogelijkheid tot verdere uitbreiding. Nieuw is het bepalen van de bedreigingen die nu vooral gelegd worden bij het terrorisme, cyber attacks en onbetrouwbare staten.
– De brief van de 5 landen die de terugtrekking vraagt van de tactische kernwapens uit Europa (België, Nederland, Luxemburg, Duitsland, Noorwegen) wordt opgenomen in de verklaring over de algemene ontwapening. Maar geen enkel land zal een eenzijdige stap zetten et de NAVO is er volop van overtuigd om zijn potentieel aan nucleaire afschrikking te behouden zolang er kernwapens bestaan in de wereld, en er risico’s bestaan van proliferatie

Er waren interventies van de Dirk Vandermaelen (SPa), Philippe Mahoux (PS),Anciaux(SPa), Juliette Boulet (Ecolo), Wouter Devriendt(Groien!) en Eva Brems (Groen!).

Vandermaelen

Zowel in Nederland als in Duitsland werden verschillende parlementaire debatten georganiseerd op basis van zogenaamde ‘geheime’ documenten. In België daarentegen niet. Een document van secretaris-generaal Rasmussen circuleerde in het Europees Parlement, de Belgische regering beschouwt datzelfde document als ‘geheim’ .
95% van de items die de ministers aankondigen zijn reeds beslist. Dit is een onaanvaardbaar misprijzen voor het parlement vanwege de regering.
De NAVO kan en mag niet politiek-militair van aard worden, het bondgenootschap moet alleen een uitvoerend niveau hebben, mag niet out-of-area gaan, en toespitsten op terrorisme en cyber attacks. De NAVO is als een Zwitsers zakmes (met vele functies die echter niet tegelijkertijd kunnen worden gebruikt)

Mahoux
het rakettenschild zal veel duurder zijn dan 145 miljard. Hoe staat met latere ontwikkelingsfases, hoe staat het met de nodige ‘accessoires’ die België niet heeft. Hoe staat het met de realiseerbaarheid en efficiëntie wanneer we de technische resultaten kennen van het rakettenschild van Bush.
Wanneer trekt België zijn troepen terug uit Afghanistan? Er is geen enkel perspectief naar democratie in dat land. Het civiele optreden moet de Europese Unie toekomen

Anciaux
Aanklacht van de geglobaliseerde aard van de NAVO-budgetten.
Elke NAVO-opdracht moet door een VN mandaat gelegitimeerd zijn, de UNO moet zijn rol weer kunnen vergroten.
Het vijandbeeld tegenover Rusland moet worden beëindigd. Moskou heeft alle redenen om het NAVO-aanbod te wantrouwen. Trouwens, de kernbommen in Kleine Brogel zijn restanten van de koude oorlog die onderhandelingen met Rusland hypothekeren.

Boulet
België moet op tafel slaan om de kernbommen te evacueren.
Er is geen enkel debat over de betekenis van de ‘cyber aanvallen’: waarom vallen deze onder Artikel 5 van het Verdrag (het solidariteitsbeginsel, nvdr)
Het Nieuw Strategisch Concept betekent een substantiële uitbreiding van de NAVO missies. De veronderstelde bedreigingen op de veiligheid van bevoorrading en energie en grondstoffen zullen leiden tot een NAVO expeditieleger en preventieve oorlogen overal in de wereld

Devriendt
België haalt volledig bakzeil na de brief ter herziening van de NAVO-politiek omtrent de tactische nucleaire wapens van de Benelux, Duitsland en Noorwegen
De NAVO moet ondergeschikt zijn aan de VN en aan de EU, mag geen interventies op wereldschaal. De Europese Unie moet binnen de NAVO een tweede pijler vormen

Brems
We moeten elke militaire inmenging verwerpen in kwesties van economische belangen.
België moet ijveren opdat de ‘no first strike’ opgenomen wordt in het Nieuw Strategisch Concept: kennelijk spreken de NAVO-documenten daar niet over

De tussenkomsten van eenieder zullen beschikbaar worden gesteld op de internetsite van het parlement. Neem de moeite om ze te lezen, u zal geschokt zijn over het misprijzen tegenover het parlement van de ministers en de parlementaire delegaties van de liberaal rechts en de CD&V. De minister sloten af met de boodschap dat “dit parlementair moment” hen deugd had gedaan.
Dat is het niveau van onze democratie.

Anderzijds is het duidelijk dat de betekenisvolle wendingen reeds zijn beslist en dat de Top in Lissabon ze nog enkel kan bevestigen.