NAVO-tegenconferentie, een verslag

Pieter Teirlinck

Zo’n zes kilometer ten zuiden van Straatsburg ging een NAVO-tegenconferentie door in een sporthal. Op het openingsdebat waren zo’n 350 mensen aanwezig maar er ontbraken twee sprekers: Tariq Ali en Bianca Jagger. Het vliegtuig van president Obama landde namelijk tezelfdertijd met hun vliegtuig, waardoor alle verkeer rond de luchthaven stilgelegd werd en alle reizigers dus voor onbepaalde tijd vast kwamen te zitten.

Na het verkorte panel was het tijd voor drie reeksen van workshops. Net zoals op de internationale sociale fora is er ook hier sprake van een wildgroei aan workshops. Uit de meer dan 20 workshops koos ik er eentje over de NAVO kernwapenstrategie. Sprekers van dienst waren Jackie Cabasso, een Amerikaanse die zich reeds dertig jaar verdiept in kernwapens en oa werkzaam is als coördinatrice van Mayors for Peace regio Noord-Amerika en Pierre Villard, co-president van het Franse Movement de la Paix.

Jackie waarschuwde voor het verschil tussen retoriek en praktijk wat betreft Obama’s kernwapenbeleid. In de VS wordt het kernwapenbeleid herzien, wat vastgelegd wordt in een zogenaamde Nuclear Posture Review. Het kernwapenbeleid dat steunt op nucleaire afschrikking is steeds onveranderd gebleven sedert 1945, na de verwoesting van Hiroshima en Nagasaki. Onder Clinton (1994) en onder Bush (2001) gebeurden er reeds herzieningen maar van de nucleaire afschrikking en het recht op eerste gebruik is nog steeds niet afgeweken.

Aan de ene kant is er hoop voor de vredesbewegingen dat er eindelijk afgestapt wordt van de Koude Oorlogsmentaliteit tussen de VS en Rusland wat betreft kernwapens. De Russische president Medvedev en Obama zijn van plan om voor het eind van het jaar een nieuw kernontwapeningsakkoord te tekenen, zo besloten zij in de marge van de G20 top in Londen afgelopen week. Hoop op verandering dus met een mogelijke reductie tot 1000 à 1500 kernwapens voor elke partij, en Jackie geeft Obama voorlopig het voordeel van de twijfel.

Maar veel dingen blijven ook hetzelfde. Obama’s administratie is namelijk gevuld met mensen die de oude ideeën blijven aanhangen, zoals Gates die aanblijft als minister van defensie.  Of zoals Ellen Tauscher, toponderhandelaar voor Obama inzake kernontwapening, die het idee van een verdrag op een allesomvattende stop op kernwapentests (CTBT) wel ziet zitten omdat de VS toch reeds het voordeel heeft dat het kernwapens kan testen in labo’s. Onderhandelen over verdere kernontwapening staat de idee van nucleaire afschrikking niet in de weg.

En wat met de budgetten? De 52,8 miljard dollar die er voorzien was onder Bush voor kernwapens (op een totaal defensiebudget van meer dan 700 miljard dollar) lijkt niet te zullen afnemen onder Obama.

Ook de algemene context van het Amerikaanse systeem blijft gelijk: de meer dan 700 Amerikaanse militaire basissen wereldwijd, daar wordt niet aan geraakt.

Bovendien is er ook een grote groep die belangen heeft bij de nucleaire wapenindustrie die ondertussen zwaar lobby aan het voeren is: Amerikaanse generaals, de leiding van de militaire onderzoekscentra, en vele anderen publiceerden de ene policy paper na de andere in 2008. En die papers stonden niet bepaald vol van kernontwapening, integendeel.

Daarna kreeg Pierre het woord. Ook hij waarschuwde voor een overdreven optimisme onder president Sarkozy ivm kernontwapening. Ja, misschien wordt er geld vrijgemaakt voor de slachtoffers van kernwapentests uit het verleden. En ja, misschien zal Frankrijk zijn kernwapenarsenaal met 50 stuks verminderen tot een goeie 300 kernwapens. Maar dat is nog steeds genoeg om de hele wereld op te blazen.

Een tweede interessante workshop was die over de huidige situatie in Afghanistan met Malalai Joya, een jonge Afghaanse vrouw die lid is van het Afghaanse parlement. Omdat ze zich expliciet durfde uit te spreken over het criminele verleden van enkele Afghaanse parlementsleden is ze uit het parlement gegooid, bedreigd met verkrachting. Ze ontvangt doodsbedreigingen en leeft nu constant onder bescherming va bodyguards.

De totale top van de Belgische regering had haar aan het woord moeten horen, de onlangs nog opgedreven Belgische deelname (2 extra F16’s en 60 extra troepen, zonder enig debat natuurlijk) in de NAVO-operatie in Afghanistan lijkt pure waanzin in het licht van haar exposé.

De buitenlandse troepen in haar land bevechten de Taliban maar ondersteunen tezelfdertijd de Noordelijke Alliantie die volgens haar geen haar beter is dan de Taliban. Ook zij maken zich schuldig aan verkrachtingen en brutale moordpartijen jegens het eigen volk, misdaden die trouwens beschreven staan in de talloze rapporten van Amnesty Interntional, Human Rights Watch, etc.

De buitenlandse troepen doden Taliban strijders maar ook talloze burgers. In 2008 steeg het aantal burgerslachtoffers met 40%!

Ondertussen heeft Obama beslist om meer dan 20.000 extra troepen te sturen, dat zal volgens haar resulteren in een nog slechtere situatie voor de Afghanen. Ze roept onze regering op om de zinloze actie van de NAVO in Afghanistan te stoppen. Als we verder doen met deze politiek, maken we ons schuldig aan oorlogsmisdaden.

Trouwens, welke regering steunen wij nu in Afghanistan? Een regering die net (april 2009) nog een nieuwe wetgeving goedkeurde die o.a. verkrachting binnen het huwelijk expliciet toelaat en vrouwen verbiedt om niet zonder mannelijke begeleiding naar buiten te komen.

Hoezo het gaat veel beter met de vrouwenrechten nu de Taliban van het bestuur verdreven zijn? Op de internationale vrouwendag (8 maart) pleegden er volgens de Afghaanse media (die wellicht de zaken nog onderbelicht) op z’n minst 3 vrouwen zelfmoord door zichzelf in brand te steken. Nog volgens de Afghaanse media  gebeurden er die dag 12 verkrachtingen. Verkrachtingen die trouwens altijd onbestraft blijven. In de eerste helft van 2007 pleegden op z’n minst 250 vrouwen zelfmoord in Afghanistan.

Hoezo het gaat nu veel beter in Afghanistan? De Taliban zou voor meer dan 500 miljoen euro aan inkomsten verdienen op jaarbasis aan drugsproductie. 93% van de wereldwijde opiumteelt zou ondertussen uit Afghanistan komen.

Maar wat moeten we dan doen in het Westen? Volgens Malalai zitten de Afghaanse democratische krachten nu te vechten op twee fronten: tegen een externe én tegen een interne vijand. Als de buitenlandse troepen vertrekken dan kunnen de Afghanen zich ten minste bezighouden met hun interne vijand: het bestrijden van de Taliban en de oorlogsheren. Ook de omliggende landen moeten stoppen met hun partijen in het conflict te steunen, daarbij denkt ze aan o.a. Iran en  Pakistan.

Wie kunnen we dan wel steunen in Afghanistan? In ieder geval niet de gematigde Taliban, want die bestaan gewoonweg niet. Tal van ‘gematigde Taliban’ hebben honderden moorden op hun geweten. Tal van oorlogsheren die voorheen verkrachtten en vermoordden zitten nu in het Afghaanse parlement.  Er zijn echter tal van intellectuelen, goede parlementairen, echte democraten en moedige vrouwen die dagdagelijks de strijd aanbinden. Als wij iemand moeten steunen dan zijn het die mensen, maar meestal horen wij pas van die mensen wanneer ze vermoord zijn.

Ondertussen worden de kosten voor de veiligheidsmaatregelen rond de NATO top hier in Straatsburg op  zo’n 110 miljoen euro geraamd. Stel je voor wat er met dat geld zou kunnen opgebouwd worden…

Bron: Vrede, 03/04/2009